Alergia czy nietolerancja? To nie to samo

W potocznym języku „alergia” i „nietolerancja” bywają używane zamiennie. W praktyce to dwa zupełnie różne zjawiska i mylenie ich prowadzi do niepotrzebnych eliminacji — a te u dziecka nigdy nie są neutralne.

Alergia pokarmowa

To reakcja układu odpornościowego. Może być gwałtowna i pojawić się po niewielkiej ilości produktu: pokrzywka, obrzęk, wymioty, w skrajnych przypadkach reakcja zagrażająca życiu. Diagnostyka należy do alergologa.

Nietolerancja

To problem z trawieniem albo wchłanianiem — najczęściej brak lub niedobór konkretnego enzymu. Objawy są zwykle jelitowe: wzdęcia, bóle brzucha, biegunki. Zależą od ilości zjedzonego produktu, co jest ważną różnicą praktyczną: często nie trzeba eliminować, wystarczy zmniejszyć porcję.

Dlaczego to ma znaczenie

Bo postępowanie jest inne. Przy alergii eliminacja bywa konieczna i pilnujemy jej rygorystycznie. Przy nietolerancji celem jest zwykle znalezienie ilości, którą organizm znosi — a nie wykreślenie całej grupy produktów.

Dieta eliminacyjna u rosnącego dziecka to decyzja z konsekwencjami: ryzyko niedoborów, ale też utrwalenie lęku przed jedzeniem i zawężenie i tak wąskiego jadłospisu.

Testy, które nic nie wnoszą

W internecie łatwo kupić badania obiecujące wykrycie „nietolerancji” na kilkadziesiąt produktów naraz. Ich przydatność w diagnostyce nietolerancji pokarmowych nie jest potwierdzona, a wynik zwykle prowadzi do eliminacji kilkunastu produktów bez uzasadnienia. Widuję dzieci, które trafiają do mnie po takim badaniu z jadłospisem złożonym z pięciu rzeczy.

Od czego zacząć

Od obserwacji: co, ile, kiedy, jakie objawy i po jakim czasie. Zapis z dwóch tygodni bywa bardziej użyteczny niż komplet badań — a na pewno jest tańszy. Z takim zapisem możemy ustalić, czego szukać, i skierować Państwa tam, gdzie trzeba.